سید مهدی سیدی | اتوبان بابایی تهران، ساعت ۶٫۵ صبح؛ سه پسر و یک دختر، سوار بر یک پژو ۲۰۶، چند کارگر افغانی را زیر می گیرند. در این سانحه دردناک، ۵ نفر از کارگران فضای سبز شهرداری که در حاشیه اتوبان و برای تغییر شیفت، منتظر سرویس ایستاده بودند، جان می بازند. حالا قرار است پیکر آنان به افغانستان منتقل شده و به خانواده هایشان تحویل شود. اما بررسی های پلیس پایتخت نشان داده است آن دختر و پسرها، مشروبات الکی مصرف کرده و در حالت مستی بوده اند.

یکی از مبارزات اصلی انقلابیون پیش از سال ۵۷ آن بوده است که بساط مشروب خانه ها و قمارخانه ها را در شهرهای ایران جمع کنند. در طی مبارزات روحانیون و عناصر مذهبی، تعدادی از میکده ها به مسجد تبدیل شده و الان در زمره محیطهای فرهنگی پر رفت و آمد حساب می شود. در سیره مرحوم کافی – خطیب مشهور تهران – نمونه هایی از این دست گزارش شده و در کاشان نیز امروز یکی از مساجد مهم (مسجد الحسین (ع)) از همین نوع است. همزمان با انقلاب، کارگاه ها و کارخانه های مشروب سازی، (به عنوان نمونه: میکده قزوین) توسط مردم تعطیل و کارگران آن بیکار و یا دستگیر شدند. در آیات قرآن و احکام اسلامی تأکیدات مؤکد و صریحی وجود دارد که مصرف مسکرات را حرام و حتی آن را نجس اعلام کرده است و برای آن گناهان بسیاری بر می شمرد.

برنامه های تلویزیونی ماهواره ای به صورت حساب شده در حال قبح زدایی از مصرف نوشیدنی های الکلی بوده و آن را به تدریج برای سبک زندگی ایرانی مباح می کنند

اما با گذشت ۴۰ سال از انقلاب، زیر پوست شهرها اتفاقات ناپیدایی در حال رخ دادن است. گرچه هر هفته حجم قابل توجهی از مشروبات قاچاق توسط پلیس کشف و منهدم می شود اما دسترسی به مشروبات الکلی در جامعه چندان دشوار نیست. در پارتی ها، عروسی ها و مهمانی های بسیاری، مصرف مشروب رایج است. دختران و پسران در ارتباطات جنسی آزاد خود نوعا مرتکب این نوع از سوء مصرف هم می شوند. در ایست و بازرسی های بسیج در خیابان ها، هرشب مقادیری مشروب از صندوق عقب ماشین هایی که در حال دور دور هستند کشف می شود. در میان برخی از دانش آموزان و بیشتر از آن در میان گروهی از دانشجویان مصرف انواع گوناگون مشروبات جریان دارد. در برخی شهرها (سیرجان، کرمان) عده ای از مردم به خاطر مصرف مشروبات تقلبی، مسموم یا نابینا شده و تعدادی جان خود را از دست داده اند. برنامه های تلویزیونی ماهواره ای به صورت حساب شده در حال قبح زدایی از مصرف نوشیدنی های الکلی بوده و آن را به تدریج برای سبک زندگی ایرانی مباح می کنند؛ (به عنوان نمونه: برنامه بفرمایید شام یا برخی مستندهای بی بی سی فارسی). در مهمانی های شبانه برخی سفارتخانه ها در تهران، برای مهمانان ایرانی مشروب سرو می شود.

مدارس در ناکارآمدی فرهنگی غوطه می خورند و برنامه های فوق برنامه دانشگاهی در بدترین وضع فرهنگی خود گذران عمر می کنند

اما در مقابل هنوز رسانه های رسمی از پوشش دهی ماجراهای مرتبط با آن استنکاف می کنند. تلویزیون و رادیو در سکوت مطلق به سر برده و نظام روحانیت و زعمای تبلیغ دین نیز، برای مبارزه فرهنگی با این آسیب رو به رشد، تقلای چشمگیری نشان نمی دهند. همزمان خبرگزاری ها و روزنامه ها، کم اهمیت ترین اتفاقات محیطی را تیتر یک کرده اما در این خصوص رویکرد روشنی اتخاذ نمی کنند. مدارس در ناکارآمدی فرهنگی غوطه می خورند و برنامه های فوق برنامه دانشگاهی در بدترین وضع فرهنگی خود گذران عمر می کنند.

البته در عرصه جهانی نیز به رغم حدگزاری های قانونی کشورها برای مدیریت مصرف، هنوز اعتیاد به الکل، یکی از پرتلفات ترین بلایای اجتماعی است و طبق آمار، گردش مالی تولید و فروش صنعتی مشروبات در دنیا به رقم ۱۵۰۰ میلیارد دلار رسیده است. مشروب می تواند از تخمیر جو، انگور، غلات و یا تخمیر و تقطیر حبوبات و برخی میوه ها به دست آید که با اسامی گوناگون (شراب، عرق، ویسکی، شامپاین، ودکا، آبجو…) به بازار عرضه می شود. این در حالی است که مصرف مسکرات عوارض ویرانگری نظیر نشئگی، مستی، بهت، ناهشیاری و یا از دست دادن کنترل رفتار را به همراه دارد و عموم ناهنجاری ها نظیر بزه های اجتماعی، قتل، زد و خوردهای خیابانی، قماربازی، تجاوز و یا ارتباطات آزاد جنسی را تشدید می کند.

 البته در ایران نیز قوانین سخت گیرانه و روشنی در خصوص تولید، قاچاق و یا مصرف مشروبات وضع شده است. در قانون مجازات اسلامی، قاچاق مشروبات الکلی از جمله جرایمی است که صدور حکم و اجرای مجازات در مورد آن قابل تعلیق و یا تعویق نیست و برای مصرف آن نیز ۸۰ ضربه شلاق پیش بینی شده است.

هیچ وقت آمار روشن و رسمی در خصوص میزان شیوع مشروبات در ایران ارائه نشده است

گرچه در این سال ها هیچ وقت آمار روشن و رسمی در خصوص میزان شیوع مشروبات در ایران ارائه نشده است اما طبق مشاهدات تجربی کارشناسان، میگساری در میان نسل جوان رو به افزایش است. زنگ خطر به صدا در آمده و عنقریب است که حوادث بسیار دیگری نظیر آنچه در صدر این یادداشت گزارش شد، خاطر جامعه را پریشان و اوقات مان را تلخ کند. پس باید نهادهای فرهنگی و رسانه ای در کمترین زمان، برنامه های جامع خود را برای مدیریت این آسیب روی میز اجرا بگذارند و نسبت به وضع موجود پاسخگو باشند.

این مطلب در خبرگزاری فارس، در تاریخ ۱۴ / ۴ / ۱۳۹۷ منتشر شده است.

 

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید