| سید مهدی سیدی |
عاشقانه ای برای اربعین در وانفسای دنیای عشق های پوشالی
کلیدی برای تحلیل شگفتی های اربعین

در مسیر پیاده روی اربعین از یک صربستانی مسیحی پرسیده اند کدامین دلیل، تو را برای حضور در این رویداد تشویق کرد؟ می گوید اینجا دو چیز به آشکارترین وجه، معنا می شود: «وحدت» و «عشق»؛ و این هر دو، مرا برای شرکت در این مراسم به عراق خوانده است.
در تحلیل اتفاقات اربعین باید به دنبال کلیدهایی گشت که برای همه مشاهدات و پیچیدگی های این جریان، پاسخ درخور داشته باشد. «عشق در سایه سار ولایت» یکی از شاه کلیدها و فرمول های حل مسأله است؛ چرا که اساساً فهم پدیده های مستتر در اربعین، غامض و پیچیده است:
۱- بالغ بر بیست میلیون نفر جمعیت در یک جغرافیای واحد و در یک بازه زمانی مشترک جمع می شوند. عدد بیست میلیونی، در مقیاس اجتماعات انسانی، بسیار بزرگ و عظیم است که درجغرافیای گیتی، کمتر می توان برای آن مشابهی پیدا کرد. نحوه بسیج و فهم چگونگی حضور این حجم از انسان ها، تحلیلی پیچیده طلب می کند.
۲- این اتفاق در سال ۲۰۱۸ میلادی، رخ می دهد، یعنی در شرایطی که نبض و قلب انسان مدرن، کمتر به یاد خدا می تپد و آلودگی های اخلاقی، پیکره بشریت را به آفت و سرطان گناه مبتلا کرده است.
۳- در دنیای اقتصاد و در عصر پولی شدن ارزش ها، برای جمع کردن یک گروه هزار نفره از آدم ها، آن هم برای یک نیم روز در یک آمفی تئاتر یا یک ورزشگاه و یا یک میدان شهری، تدارک بسیاری لازم است؛ و نوعا به بودجه بندی های وسیع و پول ریزی های گسترده محتاج است.
۴- اجتماع اربعین، یک حرکت کاملا مردمی است و با کمترین وابستگی به دولت ها و ارتزاق از قدرت ها شکل می گیرد. حتی در برخی موارد دولت ها با کم کاری یا مداخله جویی های غرض ورزانه، برای مسیر اربعین مانع تراشی می کنند، اما سونامی این حرکت، با قدرتی شگفت، موانع پیشروی خود را حذف می کند.
۵- وسعت زمانی این رویداد، اقلا سه هفته طول می کشد و تا هفته ها، صادقانه و موحدانه، هفته های قبل و بعد از خود را متأثر می سازد؛ و تقریبا در هیچ کجای آن از بودجه های دولتی، نفتی و یا رانت بازی های قدرت خبری نیست.
۶- همه چیز برای زائران، به صورت رایگان فراهم است. زائر اربعین به جز مسأله حمل و نقل شهری اصلا نیازی به پرداخت هزینه ندارد؛ که تازه ممکن است در برخی موارد همان هزینه جابجایی بین شهرها نیز برایش رایگان باشد. گفته می شود در این رویداد بیش از ۲۰۰ میلیون وعده غذایی توزیع می شود و برای آن دیناری پول دریافت نمی شود.

اربعین، رویدادی جهانی است که در آن، مطلقا بر روی ورودی ها غربالگری یا گزینش صورت نمی گیرد

۷- اربعین، رویدادی جهانی است که در آن، مطلقا بر روی ورودی ها غربالگری یا گزینش صورت نمی گیرد و همه انواع آدمیزاد در آن حضور پیدا می کنند؛ پیر و جوان و خردسال و زن و مرد و سیاه و سفید و روستایی و شهری و با سواد و بی سواد و ضعیف و قدرتمند.
۸- تمام خدمت رسانی ها و ارتباطات در این رویداد آخرالزمانی، توأم با احترام و کرامت است. در پهنه بزرگ اربعین، ذره ای جسارت و یا ستیزه جویی دیده نمی شود. این درست در شرایطی است که در شهری نظیر تهران در ۶ ماهه نخست سال جاری، ۵۰ هزار نفر به خاطر مصدومیت در دعواها و نزاع های اجتماعی، به پزشکی قانونی مراجعه کرده اند.
۹- اربعین در کشوری اتفاق می افتد که ظرف چهل سال اخیر درگیر جنگ های بزرگی بوده و تمام زیرساخت های توسعه خود را از دست داده است. عراق کشوری است با بحران های بزرگ زیست محیطی، اقتصادی و سیاسی که هنوز در التهاب حضور داعشی ها، رنگ بر چهره ندارد. همزمان تنفر از حکومت صدام در وجود عراقی ها ریشه های عمیق دارد. با این اوصاف، این رویداد جهانی با بهترین حالت ممکن در عراق، مدیریت می شود.
۱۰- زائر در این سفر با وارستگی فراوان شرکت می کند. او مدتی از زندگی خود را فقط با یک کوله پشتی ساده می گذراند. هرگز درگیر اسکان ویژه و یا رزرو هتل نیست. در اولین موقعیتی که یک زمین صاف پیدا کند با یک پتوی ساده می خوابد. برای خورد و خوراک خود تدارک ویژه نمی بیند. اساسا در این سفر کسی دغدغه دنیا را ندارد. به همین دلیل سطحی از عرفان و قناعت، برای همه شرکت کنندگان اربعین حاصل می شود.
۱۱- امنیت در این سفر سرشار است. هیچ کس ترس از سرقت ندارد و هیچکس در سرزمین عراق نگران ترور نیست، در حالی که هنوز رد پای داعش روی زمین ها دیده می شود.
۱۲- پیاده روی، رکن ثابت این سفر است. پیمودن مسیرهای طولانی چند ده کیلومتری با کوله ای نسبتا سنگین و در طول چند روز متناوب، حتما قدری از خستگی و فرسودگی و تاول را بر جسم زائر، به یادگار می گذارد، اما ذره ای کراهت و یا گلایه، در روح و روان و فکر زائران اربعین، پدیدار نمی شود.

هیچکس از هیچکس دیگر بازخواست نمی کند، کینه ندارد، تجسس نمی کند، به رخ نمی کشد، همه به هم کمک می کنند. ایثار، همچون آفتابی تابنده وجود زائران را نورانی می کند.

۱۳- حس وحدت در این رویداد جهانی به اعلی درجه دیده می شود. هیچکس از هیچکس دیگر بازخواست نمی کند، کینه ندارد، تجسس نمی کند، به رخ نمی کشد، همه به هم کمک می کنند. ایثار، همچون آفتابی تابنده وجود زائران را نورانی می کند.
تحلیل این همه اتفاق شگرف و این حجم از پدیده های عارفانه، جز با کلید واژه عشق و شیدایی قابل تعبیر و تفسیر نیست. اربعین، عاشقانه ترین رویداد دوران مدرن است. حتما در سال های بعد که دنیا از عشق های مجازی دلتنگ شده و به غروب دلگیر نفسانیت کوچ کند، عاشقانه های اربعین سهم بیشتری از سبک زندگی جهانی را به خود اختصاص خواهد داد.

این مطلب در خبرگزاری فارس، در تاریخ ۱۱ آبان ۱۳۹۷ منتشر شده است.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید